«استراحت مطلق» از آن دسته آثاری است که تنها ادعای فیلم بودن را دارند، اما در عمل به مشتی تصاویر کنار هم قرارگرفته میمانند که بهنام فیلم و سینما به خورد مخاطب داده میشوند؛ نه داستان در آن وجود دارد، نه شخصیتپردازی، نه بازی درست و نه روایت و لحن هنرمندانه و نه محتوا و فکر! و فقط ادا و اطوار و شعار و حاشیه، هویت و ماهیت این فیلم را تشکیل میدهد.«استراحت مطلق» هشتمین فیلم عبدالرضا کاهانی است.
کارگردانی که به ساخت فیلمهای پوچگرایانه شهرت یافته است. نگاه پوچ، تلخ و مأیوس نسبت به وجود و آدمی در آثاری چون «هیچ»، «اسب حیوان نجیبی است» و «بیخود و بیجهت» به عینه دیده میشود. این نگاه در «استراحت مطلق» نیز تداوم یافته است، اما در این فیلم برخلاف آثار قبلی کاهانی، هیچ رد و نشانی از خلاقیت دیده نمیشود.قصه فیلم درباره زن جوانی است که برای کار به تهران میآید، اما مرد جوانی که تا پایان فیلم معلوم نمیشود شوهرش است یا شوهر سابقش، با حضور او در تهران مخالفت میکند. تمام روایت فیلم را تنش میان این زن و مرد تشکیل میدهد. در پایان هم زن در سانحهای کاملاً اتفاقی، تصادف میکند و احتمالاً میمیرد.
مشکل بزرگ فیلم «استراحت مطلق» نداشتن پیرنگ داستانی و شخصیتپردازی است؛ یعنی پشت اتفاقات فیلم، خالی است و برای نمونه معلوم نیست که با وجود مشکلات بسیار، چرا زن بر حضور در تهران اصرار دارد؟ آیا هدفش امرار معاش است یا در این شهر گمشدهای دارد؟ آیا انگیزه او وابستگی عاطفی به فرد خاصی است یا فرصت شغلی کمنظیری در انتظارش است؟ بههرحال، روایت فیلم از قانع کردن مخاطب برای این مسئله ناتوان است.
البته این تنها نمونهای از ضعفهای فیلم است و همه مناسبات، روابط آدمها و اتفاقات درون فیلم، همین وضعیت را دارند و دلیل مشخصی برای صورت گرفتن آنها در فیلم، محسوس و معلوم نیست. همچنانکه مرگ زن در تصادف نیز تصنعی است.سازندگان فیلمهایی، چون «استراحت مطلق» مدعی آسیبشناسی اجتماعی هستند.
ادعای آنها این است که با بازنمایی معضلات و بدبختیهای پیدا و پنهان جامعه، به مردم و مسئولان هشدار میدهند تا از این آسیبها پرهیز کنند یا با اینگونه معضلات به مبارزه برخیزند، اما مسئله مهم این است که فیلم یا هر اثر هنری و محصول فرهنگی و رسانهای دیگر، تنها وقتی میتواند به التیام دردهای جامعه کمک کند که خودش اثر سالمی باشد. پرداختن به آسیبهای اجتماعی با فیلم بیمار، مصداق بارز حکایت پاک کردن شیشه با دستمال کثیف است. درباره فیلم «استراحت مطلق» گفتن همین نکته کافی است که مناسبات و موضوعات ترسیمشده در این فیلم بهقدری آلوده هستند که توصیف و شرح آنها امکانپذیر نیست.ضمن اینکه اساساً مقصد و مقصود اینگونه فیلمها جامعه خودی نیست؛ بلکه هدف اصلی، خارج از کشور و کسب جوایز جشنوارههای غربی است.
